EPİLEPSİ
Bu sözcük halk arasında "sara" adıyla tanınır. Epilepsinin ne olduğunu anlayabilmek için beyni bir bilgisayar gibi düşünmekte yarar vardır. Beyin hücreleri de bilgisayar parçaları gibi birbirleri ile bağlantılıdır ve haberleşmek için küçük elektriksel uyaranlar kullanırlar. Bazen beyinde normal olmayan bir elektriksel aktivite oluşur ve bu olay çocuğun nöbet geçirmesine neden olur. Bu olay belirli aralıklarla tekrarlanırsa o kişi de epilepsi var demektir. O halde nöbet, beynin kuvvetli ve hızlı bir elektrik akımı ile kaplanması sonucu oluşan kısa ve geçici bir durumdur, ruh ya da akıl hastalığı değildir ve bazı nadir durumlar dışında zeka geriliğine yol açmaz.
Bazı Çocukluk Çağı Epileptik Sendromları:
-West Sendromu
-Rett Sendromu
-Lennoux-Gastaut Sendromu gibi…
Türleri: Epilepsi nöbet tipleri; büyük (genel, jeneralize tonik-klonik, grand mal, kasılma-çırpınma ile karakterize) yada küçük (parsiyel, sadece yüz, kol yada bacakta kasılma) veya anlamsız konuşma ve davranışlar ile karakterize (kompleks parsiyel) nöbetlerdir. Ayrıca absans tip denilen kısa süreli, 5-10 saniye süren, gözlerini dikip sabit bakma, bir anda cevapsızlık şeklinde, kasılmasız dalma nöbetleri görülebilmektedir. Yine ayrıca, özellikle sabahları uykudan uyandıktan sonraki dönemlerde ortaya çıkan ve kollarda sıçrama-atmalar tarzında myoklonik nöbetler de olabilir.Nöbetler ateşli veya ateşsiz olabilir.
Sebepleri:
-Genetik yatkınlık (% 50 risk taşır)
-Doğum sırasında beynin zedelenmesi
-Menenjit,havaleler (% 3 risk taşır)
-Beyin tümörleri
-Başa gelen darbeler,beyin kanaması
-Beyin damar hastalıkları
-Tiroid hastalıkları
-B6 vitamini eksikliği
Tedavisi: Genel olarak ilaç tedavisi uygulanır. Nöbetler ilaçlarla kontrol altına alınamadığı takdirde cerrahi müdahaleye başvurulur.
Cerrahisi: Türkiye'de yaklaşık olarak 15 yıldır uygulanmaktadır. Başarı oranı %80-90 dır. Epilepsiyi %100 iyileştirir gibi bir şey söz konusu değildir.Fakat nöbetler kontrol altına alınır. Her epilepsi hastasına uygulanmaz.
Epileside İlkyardım:
1-Kişi güvenilir bir yere yatırılır. Etrafındaki eşyalar çarpma tehlikesine karşı uzaklaştırılır.
2-Kişinin başı hafifçe alnından tutarak geriye doğru yatırılır solunumu açık olsun diye.
3-Ayakları hafifçe yüksek bir yere kaldırılır.
4-Başı yere çarpmasın diye el yardımıyla başı desteklenir.
5-Kesinlikle soğan, kolonya gibi şeyler koklatılmaz.
6-Dişleri kenetlenmediyse ağzının içine sert olmayan bir şey konulur. Havlu, peçete gibi.
7-Kişinin hareketleri durdurulmaya çalışılmamalıdır. Bilinçsiz yapıldığından ne kadar uğraşılsa da bir yararı olmayacaktır.
8-Üzerindeki sıkı giysiler gevşetilir, çıkarılır.
9-Ayıltmak için uğraşmanıza gerek yoktur. Kişi yavaş yavaş kendine gelir.
10-Kişi kendine geldikten sonra yorgunluk, geçici olarak bilinç kaybı, sersemlik olabilir. Bu yüzden bir süre dinlendirilmelidir. Kendine geldikten sonra hastaneye götürülmelidir.
Not: Ağızdan köpük gelme durumu olduysa baş yan tarafa çevrilmelidir.
Epilepsi hastasının dikkat etmesi gereken noktalar:
1-Düzenli ve dengeli beslenmelidir. Açlık kesinlikle olmamalıdır.
2-Uzun süreli bilgisayar ve televizyon ile ilgilenmemelidir.
3-Alkollü,asitli,kafeinli içeceklerden uzak durmalıdır.
4-Aşırı derece yorulmamaya özen göstermelidir.
5-Uykusuz kalmamalıdır.
6-Motorlu araç kullanımı,yüzme gibi faaliyetlerde bulunmamalıdır. (Yüzme bir kişi denetiminde olabilir.)
7-İlaçlar düzenli olarak her gün aynı saatte alınmalıdır.
8-Sinir,stres,aşırı üzüntü, aşırı heyecan ve korkudan uzak durmalıdır.